Aleksandr Dugin: SVETLOST IRSKE CRKVE

0
Širenje hrišćanstva među irskim narodom postavilo je temelje za nastupanje nove ere (ere svetog Patrika) koja se, kao što smo videli, tumači i kao nastavak Milove Galske ere, ali istovremeno i kao njen logički svršetak. Keltska crkva sa arhiepiskopskim sedištem u Armagu koju je osnovao sveti Patrik, zajedno s monaškim stecištem na Hebridima koje je začeo sveti Kolumba, bili su glavni centri hrišćanske kulture, učenja i obrazovanja za vreme ranog perioda istorije Britanskih ostrva. Postepeno, mreža hrišćanskih manastira i parohija je u potpunosti zamenila ulogu druida. Istovremeno, odnosi keltske crkve s nosiocima političke moći, irskim kraljevima, zasnivali su se na modelu karakteristiičnom za ranohrišćansu eru. Ranije su druidi bili duhovni autoriteti, nosioci znanja i prenosioci tradicije, obavljali su ceremonije, ali je politička moć bila zadržana u rukama vojne aristokratije i plemićkih dinastija. Istovremeno, Irska je, barem nomilano gledano, bila uređena kao carstvo. Ulogu cara obavljao je uzvišeni kralj u Tari (glavnom gradu okruga Mejt) dok su preostala četiri kralja (vladari Alstera, Leinstera, Munstera i Konahta) bili njegovi „vazali“. U praksi, ovakav imperijalni model se retko kad video na delu, jer nije bilo dovoljno jakih figura koji bi nominalnu moć Tare pretvorili u praktičnu političku snagu. Osim toga, ni moć četiri sastavna dela irskog ostrva nije bila centralizovana, već podeljena po različitim granama vladajućih porodica od kojih su mnoge često bile međusobno zavađene. Ipak,  Irci su od drevnih vremena poznavali paradigmu carstva koja je možda bila samo odraz mitske imperije drevnih Kelta i njihovog kralja Ambigatusa, koji će kasnije poslužiti kao prototip legende o kralju Arturu. Uzvišeni kralj Irske, vladajući iz Tare putem Kamena Sudbine, jedne od relikvija koje je po predanju sa mističnog severa doneo Tuata De Danan (narod boginjeDanan), pravi je izraz suštinske prirode i potpunosti irske svete tradicije.
U eri svetog Patrika, keltska crkva je štitila ravnotežu između duhovne i sekularne moći, što je dovelo do hristijanizacije irskog sveta, odredivši u značajnoj meri njegovu političku i pravnu osnovu. Život Iraca ostaje isti kakav je bio i pre, uz promenjeni oblik njegove svete predodređenosti. Od tada, irski genije filozofije, istorije, muzike, rata, poljoprivrede, i mehaničkih veština dobija svoju hrišćansku formu. Irska je uključena u istoriju hrišćanstva, u okviru kojeg gradi mesto sopstvenoj istoriji i kulturi.
Tako je, u petom veku naše ere, postavljena onova novog, hrišćanskog istorijskog ciklusa, koji je u sebi podrazumevao nove faze, ere i periode.
Prva faza je trajala nekoliko vekova, od hristijanizacije Britanskog ostrva do njegovog potpadanja pod vlast germanskih plemena, koje je trajalo dovoljno dugo da predstavlja period za sebe. Keltska crkva je ojačala u Irskoj, značajno se proširila po Škotskoj među Piktima, i napredovala među Britonima. Naravno, radilo se o posebnom tipu hrišćanstva i dobro je poznato da je sveti German od Oksera poslat u Britaniju da se bori protiv jeresi Pelagija, pri čemu se žestoko sukobio s britonskim kraljem Vortigernom (koji je, po legendi, pozvao Angle i Sase u pomoć, da zaštite njegovo kraljevstvo od Pikta i Gala) ali je nesporno da su u to vreme svi Kelti bili hrišćani, za razliku od nadirućih germanskih plemena. Irska je bez sumnje bila najvažniji centar keltskog hrišćanstva. Iz nje se hrišćanstvo širilo po Zapadnoj Evropi, Francuskoj i Nemačkoj, zemljama koje su usled vladajuće elite germanskih plemena bile mahom paganske. Nakon pada Zapadnog Rimskog Carstva, Irska je na određeno vreme postala glavni centar hrišćanstva na Zapadu. Armag  je poslao na hiljade hrišćanskih propovednika u različite zemlje Evrope, posebno u severne krajeve Franačkog Crstva.
Jedan od najupečatljivijih predstavnika irskih misionara u Evropi bio je monah Kolumban (540 – 615) koji je propovedao prvo u Britaniji, a zatim po Galiji. Krajem šestog veka, osnovao je široku mrežu manastira u Burgundiji, Neustriji, Austraziji, i Kaljevstvu Lombarda. Nakon što su ga svetovne vlasti prognale iz Nanta, otišao je u Nemačku gde je nastavio svoje propovedanje. Godine 612. došao je u severnu Italiju (gde su takođe živeli Kelti) i osnovao jedan od najpoznatijih tamošnjih manastira, Bobio. Zanimljivo je istaći da delatnost Kolumbana i drugih irskih monaha misionara omeđava granice Keltske Ekumene. Svetlost Irske je, u tom času, obasjavala čitavu Severnu i Zapadnu Evropu.
Sedulije Škot je bio značajan katolički irski hroničar koji je živeo u vremenu kralja Lotara. Živeći u Liježu, među drugim irskim monasima, on je prevodio dela neoplatoniste Porfirija kao i mnoge druge grčke tekstove na latinski. Napisao je brojne pesme i teološke radove, ali je veliki deo njih izgubljen. Branio je ravnotežu između duhovnog autoriteta i svetovne vlasti od mislilaca takozvanog „Karolinškog prosvetiteljstva“, koji su nastojali da je pomere u korist kralja. Oslanjao se na irsku tradiciju po kojoj je ravnoteža između svetih i svetovnih izvora bila jasno određena, čak i u prehrišćansko vreme.
Međutim, najistaknutiji predstavnik irske teologije bio je monah Jovan Skot Erijugena (815 – 877) zvezda među ranim sholastičarima i prvi pravi hrišćanski filozof u Francuskoj. Bio je blizak francuskom kralju Karlu Ćelavom za koga je obavljao isti posao kao Alkuin od Jorka za njegovog dedu, Karla Velikog. Preveo je tekstove Areopagita na latinski, a sa njima i celu neoplatonističku tradiciju ranog srednjeg veka. Njegova sopstvena dela predstavljaju vrhunac metafizičke misli.
U ovom kontekstu, irski identitet određen u eri svetog Patrika dostiže najveću sadržajnost i izražajnost.
geopolitika

POSTAVI ODGOVOR

*