Iz vremena kad su Nemci ratovali za srpskog cara-Garda DUŠANA SILNOG!

Postojalo je vreme kada su Nemci ratovali za srpskog cara. I to ne bilo koji Nemci, već tevtonski vitezovi proslavljeni na turnirima i dvobojima. Uslov je bio i da budu visoki preko 2 metra.

0

Tvorac najmoćnijeg carstva na Balkanu i jedne od tada najmoćnijih sila Evrope srpski car Stefan Uroš IV Dušan Nemanjić, poznatiji kao car Dušan Silni, ostao je zabeležen u istoriji po uzdizanju srpske države na pijedestal carevine; donošenju zakonika, koji je bio jedan od retkih i najnaprednijih u srednjevekovnoj Evropi; uzdizanju spske arhiepiskopije na rang patrijaršije i širenju Srbije na ogromnu teritoriju.

Dušan Silni bio je tema istorijskih proučavanja i inspiracija umetnicima od svoga doba do današnjih dana, međutim, postoji detalj iz Dušanovog života i ustrojstva države i vojske, koji je malo poznat i dobrim poznavaocima srednjevekovne Srbije.

Još u vreme dok je bio kraljević i kao prestolonaslednik srpskog prestola vladao Zetom i Primorjem Dušan je formirao svoju ličnu gardu, kasnije nazvanu „Alemanska garda“ prema nazivu za Nemce koji je upotrebljavan u srednjevekovnoj Srbiji.

Car Dušan Silni bio je izuzetno visok čovek (2,14 m, kako su pokazala merenja njegovih kostiju), znatno viši od tadašnje prosečne visine muškaraca na ovim prostorima koja je iznosila od 1,65 do 1,70 metara. Uslov za kandidate za njegovu gardu bio je da imaju najmanje 2 metra visine. Samo jedan gardista smeo je da bude viši od samog cara Dušana, a to je bio barjaktar, inače Šveđanin. Koliko je on bio visok i snažan može se samo pretpostaviti, ako se uzme u obzir da je u Hilandaru sačuvan Dušanov barjak, trougaonog oblika, dimenzija 3 sa 4,5 metra, od osam slojeva teške svile, sa krstom na vrhu teškim 4,5 kg i na koplju dugačkom 6 metara! Sam barjak je težio više od 40 kilograma! Zamislite čoveka koji je morao da na konju u jednoj ruci nosi taj barjak, dok bi u drugoj nosio teški srpski srednjevekovni mač i branio zastavu.

„Alemanska garda“ bila je sastavljena pretežno od Nemaca, tevtonskih vitezova, dokazanih u borbama, dvobojima i na turnirima, uz nešto malo Italijana, Šveđana i pripadnika drugih naroda.

Kapetan garde bio je Palman Braht, rođen oko 1290. godine u Štajerskoj, na teritoriji današnje Austrije. Bio je plemić i nosio je zvanje “Teutonicus Capitanus gentis armigens”, tevtonskog kapetana. Ostalo je zabeleženo da je rođen sa defektom usne, poznatijim kao dvostruka zečja usna.

Palman Braht je detinjstvo i mladost proveo u očevom zamku, a sa 13 godina je postao paž. Tri godine kasnije stupio je u službu Hajnriha III od Istrije, koja je potrajala do 1310. godine, kada se, zbog smrti oca, vraća u domovinu i stupa u službu Habzburga, kneza od Austrije, koji ga na ceremoniji udavanja svoje ćerke proglašava za viteza.

Zna se da je sa 27 godina u Veneciji operisao usnu zbog neuzvraćene ljubavi neke štajerske grofice. Razočaran u ljubav, Palman postaje pustolov. Učestvuje na turnirima u Nemačkoj gde u borbi gubi jedan prst.

U nameri da dođe do Svete zemlje, put ga je naneo kroz Zetu i Primorje gde 1331. godine upoznaje kraljevića Dušana, stupa u njegovu službu i postaje kapetan „Alemanske garde“, koju će naša tradicija upamtiti i kao „Palmanove vitezove“.

Istorija je potvrdila da je učestvovao u boju na Nerodimlju, u kojem se Dušan sukobio sa vojskom svog oca kralja Stefana Dečanskog, nakon čega je od oca preuzeo presto.

Palman je u „Alemansku gardu“ doveo i svoje rođake, njegov sestrić Georg predvodio je četu „Alemanske garde“ u gušenju bune zetskog vojvode Bogoja i arbanaškog kneza Dimitrija Sume, a sam Palman blista u bitkama za Strumicu, Prilep, Ohrid, pri opkoljavanju Soluna, osvajanju Sera, Halkidikija, Tesalije, Epira, Beograda… Nije bilo srpske bitke bez Palmana, koji je postao Dušanova desna ruka.

„Alemanska garda“ bila je toliko silna vojna jedinica toga doba da postoje zapisi da je Dušan Silni sam sa svojom gardom ugušio pobunu u današnjoj Albaniji, obišavši je celu za samo 28 dana.

Neki istorijski izvori navode da je Dušan imao preko 3.000 najamnika, uglavnom Nemaca i Španaca. Ostalo je zabeleženo da je Dušan iz Venecije naručio 300 oklopa za svoju gardu.

Palmana Brahta naslikao je i Paja Jovanović, zajedno sa gardistima na slikama „Krunisanje cara Dušana“ i „Ženidba Dušanova“.

Nakon smrti cara Dušana, njegov sin Uroš nije želeo da drži najamnike, pa je Palman stupio u službu Dušanove sestre Teodore u čijoj službi je bio do svoje smrti.

Poslednji put ime Palmana Brahta pominje se u Dubrovniku 1363. godine, kada mu je jedan vlastelin testamentom ostavio 40 perpera.

SrpskaIstorija

POSTAVI ODGOVOR

*