Krunisanje kralja Petra I Karađorđevića (Foto)

1

Maja 1903. godine u Srbiji se dogodio prevrat kada je sa vlasti zbačena i zauvek ubijena dinastija Obrenović, a na njeno čelo dovedena je porodica Karađorđević, a za kralja izabran je Petar I Karađorđević. Ipak, na sam čin krunisanja i miropomazanja morao je da sačeka 1904. godinu, a sama ceremonija trajala je od 7. do 9. septembra i bila je to velika stvar za celu Srbiju i Beograd.

U prisustvu gotovo svih arhijereja, sveštenstva i mnoštva delegacija stranih zemalja miropomazan je i krunisan kralj Petar I Karađorđević, a Srbi su dobili svog, kasnije će se ispostaviti, omiljenog kralja!

Zanimljiva je činjenica, da je ovo bilo prvo krunisanje u Srbiji od njenog postojanja, njime vladar, koji je već primio faktičku državnu vlast, svečano preuzima simbole vlasti, vladarske insignije. Protokol ceremonije preuzet je od Rusa, ali je trebalo napraviti krunu i ostalo što uz nju ide: skiptar, “državni šar”, ukrašenu kuglu koja simbolizuje planetu, i plašt sa posebno ukrašenom kopčom.

Svi su ovi predmeti u posebnoj povorci preneti u Sabornu crkvu, da tu prenoće i budu osvećene. Zabeleženo je da su u jednoj kočiji sedeli predsednik vlade koji je držao krunu, i predsednik Narodne skupštine sa šarom, a za njima, u drugoj kočiji, minisitar vojni držao je skiptar, a predsednik Državnog saveta plašt.

Krunisanje je bilo zabava za ceo Beograd, kroz koji je kralj perošao na putu od Dvora do Saborne crkve u pratnji sinova i svite. Pred crkvom su ga dočekali arhijereji i sveštenstvo, koji su ga odveli do prestola.

Krunisanje je počelo kraljevim čitanjem ‘’Vjeruju’’, posle čega je bio ogrnut kraljevskim plaštom. Potom je sam kralj stavio krunu na glavu, primio od Radomira Putnika skiptar u desnu a šar od radikala Ace Stanojevića u levu ruku i seo na presto.

Kruna je čuvana u kapeli pri Dvoru, u Prvom svetskom ratu bila pohranjena u prizrenskoj Bogosloviji, a u Drugom u manastiru Žiči, da bi se nakon Drugog svetskog rata obrela se u depou Narodnog muzeja.


KRUNISANJE KRALJA PETRA I KARAĐORĐEVIĆA I PUTOVANJE KROZ SRBIJU, NOVI PAZAR, CRNU GORU I DALMACIJU. FILM SU REALIZOVALI 1904. GODINE ARNOLD MJUR VILSON I FRENK STORM MOTERŠO. ORIGINALNU KOPIJU OVOG FILMA I DEO NEGATIVA OTKUPIO JE 1937. GODINE U ENGLESKOJ JUGOSLOVENSKI DIPLOMATA I KNJIŽEVNIK VOJISLAV JOVANOVIĆ-MARAMBO I DONEO U BEOGRAD. JUGOSLOVENSKA KINOTEKA JE 1950. GODINE OTKUPILA PRAVA KORIŠĆENJA FILMA. ORIGINALNI MATERIJAL JE JOVANOVIĆ ZAVEŠTAO PATRIJARŠIJI SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE U BEOGRADU. GODINE 1993. JUGOSLOVENSKA KINOTEKA JE PREUZELA OD PATRIJARŠIJE SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE CELOKUPAN MATERIJAL FILMA. GODINE 1995. SU ZAPOČETI RADOVI NA RESTAURACIJI ORIGINALA U SARADNJI SA KINOTEKOM GRADA BOLONJE U ITALIJI. RESTAURACIJA FILMA JE ZAVRŠENA 2003. GODINE

 

1 KOMENTAR

  1. KRALJ PETAR I KARAĐORĐEVIĆ

    Rođen je 11. jula 1844. godine u Beogradu i kada mu je otac, knez Aleksandar Karađorđević (sin Karađorđev), zbačen sa prestola (1858) nalazio se u Ženevi na školovanju. U Francusku prelazi 1862. godine i po završetku koleža San Barb, pohađa oficirsku školu najpre u San Siru, a potom u Mecu. U francusko-pruskom ratu učestvuje kao francuski oficir, pada u nemačko zarobljeništvo, odakle se spašava, preplivavši ledenu Loaru. Po završetku rata odlikovan je Ordenom legije časti. Kada je 1875. planuo bosansko-hercegovački ustanak, došao je u Bosansku krajinu i, pod pseudonimom Petar Mrkonjić, počeo da organizuje ustaničke vojne jedinice i preduzima iz baze u Ćorkovači gerilske akcije protiv Turaka. U proleće 1876. bio je prinuđen da zbog negodovanja srpske vlade i smetnji koje mu je činila Austro-Ugarska napusti Bosnu. Petar Karađorđević je došao na Cetinje, gde se 1883. oženio kneginjom Zorkom, najstarijom kćerkom kneza Nikole. U Ženevu odlazi 1890. godine, sa troje dece, posle prerane ženine smrti. Tu je ostao sve do izbora za kralja Srbije, juna 1903. godine. Izgnanstvo, zapadna kultura i demokratija doprineli su da se kralj Petar I formira kao pobornik borbe za narodna prava i demokratske slobode. Bio je izuzetno skroman u privatnom životu i dugove iz dana izbeglištva godinama je isplaćivao iz svoje apanaže.

    Po dolasku na vlast, kralj Petar I u spoljnoj politici pravi zaokret, napušta austrofilsku politiku poslednjih Obrenovića i Srbiju okreće prema Rusiji, Francuskoj i Engleskoj. Sa izvesnim dopunama vraćen je na snagu Ustav iz 1888. godine i stvoreni su uslovi za razvitak građanske demokratije. Period do 1912. je put Srbije između Scile i Haribde. Izuzetno su veliki pritisci Austro-Ugarske na Srbiju jer je predstavljala potencijalnu opasnost zbog uticaja na južnoslovenske narode pod njenom vlašću. U zemlji dosta jaki sukobi političkih stranaka, uticaj zaverenika iz Majskog prevrata, pritisak, naročito Engleske, za uklanjanje iz javnog života svih koji su imali veze sa Majskim prevratom.

    Bez obzira na sve, rezultati na svim poljima
    rada bili su veoma veliki. U balkanskim ratovima kralj Petar I je Vrhovni komandant i preko vojvode Radomira Putnika, kao direktno odgovornog za ratna dejstva, dovodi do izuzetno velikih uspeha srpsku vojsku. Starost i bolest su učinili svoje i kraljevsku vlast prenosi na mlađeg sina Aleksandra, godine 1914. U prvom svetskom ratu deli sudbinu naroda, povlačeći se pred nadmoćnijim neprijateljima preko Albanije. Posle stvaranja Kraljevine SHS (1918) živi povučeno do svoje smrti 16. avgusta 1921. godine u Beogradu.

    Započeo je po dolasku na vlast podizanje crkve na Oplencu; prvi svetski rat je prekinuo njenu gradnju, da bi bila gotova tek po završetku prvog svetskog rata kao remek-delo u toj vrsti arhitekture.

POSTAVI ODGOVOR

*