Obnavlja se Novo Brdo

Evropska Unija izdvojila dva miliona evra za rekonstrukciju novobrdskog grada . – Radove izvodi DOO Koto iz Beograda. - Konture velikog grada potvrđuju tvrdnje da je Novo Brdo imalo pet puta više stanovnika od Londona u srednjem veku

1

U organizaciji UNESKO – a, a u okviru projekta „Ravnomerni regionalni razvoj“ koji finasira Evropska Unija uveliko teku radovi na rekonstrukciji starog grada Novo Brdo na 1124 metara nadmorske visine, u istoimenoj srpskoj opštini i 20 kilometara istočno od Prištine. Rekonstrukciju obavlja Privredno društvo za izgradnju, obnavljanje  i rekonstrukciju građevinskih objekata  „Koto“ iz Beograda.OLYMPUS DIGITAL CAMERAU istorijskim spisima, Novo Brdo prvi put se pominje 1319. godine, na samom kraju vladavine kralja Milutina. U prvom turskom popisu 1455. godine zapisano je da  je Novo Brdo imalo 38  četvrti sa 887 kuća i da je bio  grad srebrni i uistinu zlatni.

Do same tvrđave danas se stiže asfaltnim putem i stalnim usponom od Gračanice. Mešalice, burad sa krečom, metalne konstrukcije i mnoštvo drugog građevinskog materijala  govore o obimnoj rekonstrukciji starog grada Novo Brdo .

Evropu snabdevao srebrom

– Lokalitet je bio ruiniran i morao se zaštititi od daljeg propadanja. Gornji i Donji grad  imali su osam kula, tri kapije a u sklopu rudarskog naselja Novo Brdo bilo je sedam pravoslavnih i dve katoličke crkve. – kaže nam na ulazu starog Gornjeg grada mladi arheolog iz DOO Koto iz Beograda, Vuk Pavličić.OLYMPUS DIGITAL CAMERAEvropska unija je  za revitalizaciju Novobrdske tvrđave, izdvojila  oko 2 miliona eura, a  radovi na rekonstrukciji počeli su početkom 2015. godine koji bi, prema prvim procenama, trajali dve godine. Obnova Novog Brda je na listi prioriteta UNESKO –a još od 2003. godine.

U rekonstrukciji Novog Brda najviše je došao do izražaja Gornji grad u kojem dominiraju velike zidine, otkopana gradska crkva Svetog Nikole, bunar za sakupljanje vode… Otkrivene su i građevine ispod Gornjeg grada. Sve izgleda ipresivno, moćno i baš dočarava  sliku grada koji je u srednjem veku imao pet puta više stanovnika od tadašnjeg Londona.OLYMPUS DIGITAL CAMERATvrđava u Novom Brdu podignuta je na vrhu Male planine u međurečju Prilepnice i Krive reke. Nastala je tokom prvih godina vladavine kralja Milutina (1282-1321). Postala je jedna od najvažnijih naseobina nemačkih rudara Sasa, koje od sredine 14. veka postaje najznačajniji rudnik u Srbiji, a svoj vrhunac dostiže u doba despotovine kada su novobrdski rudnici despotu Đurđu (1427 – 1456) godišnje donosili prema različitim izvorima 50.000  – 120.000  ili čak 200.000 zlatnih dukata.

Sedam  srpskih crkava

Svedoči podatak da je u vreme despota Stefana Lazarevića i njegovog naslednika Đurđa Brankovića  Novo Brdo zadovoljavalo 20 odsto evropske potrebe za srebrom, dok je posle pripajanja Srebrenice taj udeo porastao na čak 35 odsto.

U velikom gradu  bilo je šarenilo rudara, topioničara, kovača, krojača, sedlara, drvodelja, mesara, kožara, ribara, krčmara, pekara, kujundžija, bojadžija, trgovaca, preprodavaca, seljaka koji su došli da prodaju robu, sveštenika, kaluđera, puškara, grnčara, lekara (postojala je i bolnica) i zografa. Bilo je čak i glumaca.snimak-iz-vazduha-novo-brdoTvrđava je  na listi srpskih spomenika od posebnog značaja. EU je imajući u vidu sve međunarodne standarde, napravila ugovor sa UNESKOM koji je mobilisao najbolje eksperte za projekat a sve u cilju stavljanja grada Novo Brdo na listu svetske kulturne baštine UNESKO – a.

– Namenski je urađeno da UNESKO realizuje projekat, jer ima potencijal da omogući ispunjenje međunarodnih standarda što znači da će i najmanji detalji, pa i religiozni biti poštovani i da će vrednosti kulturne baštine biti očuvane – kaže Pavličić.  

Siniša Šešum iz Regionalne UNESKO kancelarije u Veneciji  kaže da UNESKO vodi računa da svi relevantni faktori budu konsultovani tokom čitavog procesa obnove.OLYMPUS DIGITAL CAMERA„Za nas je vrlo značajno da projekat Novog Brda bude što uspešniji“ – kaže Šešum. Prema njegovim rečima, tvrđava tokom obnove neće biti dozidavana nego će, zahvaljujući donaciji EU, stručnjaci po propisima UNESKA lokalitet samo zaštititi od daljeg propadanja.

Padom Novog Brda 1. juna 1455. godine cela oblast Kosova i Metohije je konačno pala pod tursku vlast.

Rekonstrukcija Novog Brda omogućiće  da ovaj zaboravljeni grad bude na turističkim mapama i da ima više posetilaca.

Zoran Vlašković

1 KOMENTAR

POSTAVI ODGOVOR

*