Radoje Jovanović: VELIKA ALBANIJA PREKO ČETIRI GRANICE

1

Albanija je formirana kao država na kraju Prvog balkanskog rata, mada je njeno stvaranje počelo Berlinskim kongresom, kada, odlukom velikih sila nezavisnost od Turske dobijaju Srbija, Rumunija, Bugarska, a potvrđena je i nezavisnost Kneževine Crne Gore. Tada teritorija buduće najmanje države Balkana ostaje pod upravom Otomanske imperije. Nakon 26 godina, posle Prvog balkanskog rata, na zahtev Austrougarske, Londonskim mirom, bez ikakvog učešća u oslobađanju od Turske, nastaje nezavisna Albanija. Iako je prvobitna ideja bila da se ona stvori u mnogo širim granicama, Velike sile su se saglasile da se Albaniji dodeli teritorija u granicama koje i danas zauzima. Međutim ideja o stvaranju Velike Albanije traje do danas, još od Prizrenske lige, stvorene uoči Berlinskog kongresa.

Teritorije na koje je pogled pružala Albanija, po Londonskom miru podeljene su između Srbije, Grčke i Crne Gore. Sadašnja Severna Grčka je pripala Kraljevini Grčkoj, teritorija današnje Bivše Jugoslovenske Republike Makedonije i Kosova su pripale Srbiji, dok je Metohija pripala Kraljevini Crnoj Gori. Po stvaranju Kraljevine Srba Hrvata i Slovenaca, ove teritorije su od 1929. pripadale trima banovinama Kraljevine Jugoslavije: Makedonija – Vardarskoj, Kosovo – Moravskoj, a Metohija – Zetskoj banovini. Pominjanje Kosova i Metohije, kao jedne „geografske oblasti“ počinje krajem Drugog svetskog rata, na Bujanskoj konferenciji, održanoj krajem 1943. i početkom 1944. u severnoj Albaniji, na kojoj učestvuju Komunističke partije Albanije i Jugoslavije. Predstavnici jugoslovenskih komunista, koji su pripadali pokrajinskom komitetu Crne Gore ( Pavle Jovićević, Dušan Mugoša… ), svojim potpisom daju saglasnog da Metohija ( Dukađin, šiptarski ) treba da pređe u ruke Albanije. Kako su Šiptari zahtevali, da u se njihovoj teritoriji priključi i Kosovo, ovaj sporazum nikad nije sproveden u delo, jer je u daljem periodu došlo da razlaza Staljina i Broza, a Enver Hodža, šef albanske partije i države, staje na stranu Staljina, pa samim tim svaki dogovor sa Brozom pada u vodu. U narednom periodu, pod komunističkom vladavinom i svesrdnoj podršci vlastodršca u izmeni demografske slike u korist Šiptarskog naroda, Kosovo i Metohija, prvi put u istoriji kao jedna administrativna jedinica, dobija na dar od Petra Stambolića opštinu Leposavić i 17 sela, i granice te pokrajine sada dosežu ko Kopaonika. Komunisti, ipak, nisu poštovali Šiptarsku nestrpljivost ka odvajanju od Srbije ( pošto su od Crne Gore već odvojeni, dakle jedan problem manje ), pa su u nekoliko navrata oružjem gušili njihove pobune. Takvih pobuna je bilo i u međuratnom periodu, ali one nisu imale za cilj pripajanje susednoj teritoriji. Uklanjanjem Aleksandra Rankovića sa političke scene, put Šiptarskom separatizmu je bio mnogo otvoreniji, a Dobric Ćosić objavljuje svoju platformu o podeli Kosova i Metohije između Srbije i ove još uvek autonomne pokrajne u sastavu te iste Srbije. Kad je takvu doktrinu izrekao neko ko se smatra „ocem nacije“ politička težina je jasna. U isto vreme drstično se, doseljavanjem iz Albanije povećava broj šiptarskog stanovništva u Makedoniji i Crnoj Gori.

Kako u Crnoj Gori ideja Velike Albanije ima tendencije prema terirorijama oko Skadarskog jezera i delu Primorja oko Ulcinja, Šiptari postaju većinsko stanovništvo u tim opština i sada ih ima nešto više od 30.000, dok u Makedoniji, gde su velikolbanske aspiracije mnogo veće, broj Šiptara prešao je 500.000 stanovnika. Kada je Kosovo proglasilo nezavisnost 17. februara 2017. Crna Gora i Makedonija su priznale tu odluku istog dana: 8. oktobra 2017. Grčka, prema čijoj teritoriji, takođe postoje pretenzije Šiptara, to nije učinila. Naravno nije ni Srbija, uprkos bombardovanju, sankcijama, raznim vrstama političkih i ekonomskih pritisaka.

Radoje Jovanović

PATRIOT

1 KOMENTAR

  1. Kako u Crnoj Gori ideja Velike Albanije ima tendencije prema terirorijama oko Skadarskog jezera i delu Primorja oko Ulcinja, Šiptari postaju većinsko stanovništvo u tim opština i sada ih ima nešto više od 30.000

    U kojim opstinama? Zasto izmisljate, zasto dajete neprecizne i nepotpune podatke, zasto dovodite svoje citaoce u zabludu?
    U Crnoj Gori, Albanci zive u 5 opstina: Rozaje, Plav, Podgorica, Bar, Ulcinj. Samo u jednoj, u Ulcinju, cine vecinu; u ostalim su (ubjedljiva) manjina. Ovako to izgleda statisticki:

    Rozaje – 5%
    Plav – 19%
    Podgorica – 5%
    Bar – 1%
    Ulcinj – 70%

    Na nivou drzave, udio Albanaca u ukupnom broju stanovnika je 5%.

    Prema tome, Vase tvrdnje su (namjerno) pogresne, iskrivljene i, podrazumijeva se, zlonamjerne.

POSTAVI ODGOVOR

*