Tajna četiri župske venere

0

Župa aleksandrovačka je veoma stara oblast koja je milenijumima imala svoj geografski, istorijski, etnički, etnografski i kulturni identitet. O tome potvrde nalazimo u materijalnim ostacima praistorijskih, antičkih i srednjovekovnih kultura, kao i u pisanim izvorima bogate istorije ovog kraja. U svim istorijskim epohama isticala se osobenošću kao podneblje pogodno za intenzivan život. Svojim prirodnim blagodetima, izuzetnim geografskim položajem i župnom klimom, Župa je omogućavala idealne uslove za kontinuirano naseljavanje ove oblasti od praistorije do danas.

VINČANSKA KULTURA

U Zavičajnom muzeju Župe čuvaju se četiri skulpture od terakote koje predstavljaju ostvarenja prvih praistorijskih zemljoradnika, koji kroz njih reflektuju smisao postanka i opstanka na ovom prostoru. Monumentalnost koja ih odlikuje je usamljena pojava i predstavlja neprocenjivo kulturno blago, pred kojim su se poklonili i najveći: Britanski muzej, Danski dvor, Muzej Tera amata u Nici i mnogi drugi.

Zavičajni muzej Župe smešten je u centru varoši u Kući popa Marka. U 380 kvadrata stale su bogate arheološka, etnografska i istorijska postavka sa oko 3.000 predmeta. Tu je i fototeka sa oko 6.000 fotografija i negativa i biblioteka sa blizu 1.500 knjiga. Istoričar Ivan Brborić navodi da osim epohe neolita u arheološkoj postavci postoji i nekoliko vrednih eksponata iz kasnijih perioda, bronzana sekira i rimski ratnički pojas sa lokaliteta Ivkovića kuće.

Pred naukom je velika zagonetka koju i dalje čuvaju „Župske sfinge“: Lady of Aleksandrovac, Venus de Župa, Madame de Vitkovo i Madame de Venčac.

One su najznačajniji eksponati od obilja pronađenog materijala sa lokaliteta Vitkovačko polje, koje se nalazi na 4 km istočno od Aleksandrovca. Ovaj arheološki materijal pripada periodu neolita, preciznije Vinčanskoj kulturi koja je na prostoru Balkana egzistirala od 5500 – 4000 god. pre nove ere.

Vitkovo predstavlja lokalitet koji je dao najveći broj figurina i statueta u Srbiji proporcionalno stepenu istraženosti lokaliteta. Ali osim figurina pronađen je i veliki broj keramičkih posuda: tanjiri, pehari, žrtvenici, prosopomorfni poklopci i minijaturni sudovi od prečišćene, dobro pečene i uglačane gline. Takođe je zastupljena kremena i kamena industrija. Veliki broj kamenih sekira i nožića govore o njihovoj aktivnoj proizvodnji i upotrebi.

„Lady of Aleksandrovac“, kako su je zvaninično imenovali na Svetskoj izložbi u Nici, a u narodu poznatija kao „Miladija“, najpopularniji je nalaz koji imamo – priča za „Novosti“ mr Jelena Todorović Gavrilović, direktorka Zavičajnog muzeja Župe, gde se čuva dragocena „četvorka“. – Figurine i neolitski nalazi iz naše muzejske zbirke svedoče da se narod i u preistoriji na župskim prostorima bavio poljoprivredom. Nekoliko hiljada godina kasnije, naša zemlja je još plodna, a danas je prepoznatljiva po vinu.

„Lady of Aleksandrovac“ ima šestougaono lice, krupne oči u obliku latiničnog slova V, uvojke, raširene podbočene ruke sa šakama na bokovima. Baš takva, bila je simbol Prvog sajma vina u Aleksandrovcu, a jedan je od simbola „Župske berbe“, koja traje pola veka i svakog septembra okupi oko 40.000 posetilaca. Župski vinari su dobili pravo da na vinske etikete stave oznaku „vrhunsko vino“.

Zavičajni muzej Župe, Večernje novosti

POSTAVI ODGOVOR

*